Steek je hand op als je een miljoen onbeantwoorde vragen hebt over je lichaam.
Tepels.
Borsten.
Vagina's.
Vulva's.
WOW.
Dat is nogal wat om in de gaten te houden – vooral als een van hen (of allemaal) zich ineens heel anders gaat gedragen dan normaal.
*en dan komt het internet in beeld*
Ik weet dat we allemaal wel eens op Google hebben gezocht om erachter te komen wat er precies met ons lichaam aan de hand is, om vervolgens een dozijn verschillende antwoorden te krijgen uit een dozijn verschillende (meestal onbetrouwbare) bronnen.
Dus ga je naar de dokter om de waarheid te weten te komen. Maar misschien word je toch een beetje nerveus en neem je genoegen met een antwoord dat eigenlijk helemaal niet in de buurt kwam van wat je zocht.
Als dit je maar al te bekend in de oren klinkt, maak je dan geen zorgen.
We staan voor je klaar.
Samen met onze gynaecologische expert, dr. Sherry, hebben we een lijst samengesteld met veelgestelde (en nu beantwoorde) vragen. Dus pak een drankje naar keuze en maak het jezelf gemakkelijk, want hier wil je zeker even bij blijven.
Hoe vaak moet ik mijn borsten zelf onderzoeken?
Je zou al in je tienerjaren moeten beginnen je borsten te leren kennen.
Door al vanaf jonge leeftijd zelf je borsten te onderzoeken, doe je niet alleen kennis op, maar zul je wellicht ook merken dat het je beter lukt om je aan een maandelijkse routine te houden.
Nu we het toch over de maand hebben: neem elke maand even de tijd om je borsten te controleren, en wel in de week na je menstruatie. Dit is het moment waarop de effecten van het hormoon oestrogeen op je borstweefsel doorgaans minder merkbaar zijn.
Hoe voer ik een zelfonderzoek van de borsten uit?
Je zou kunnen zeggen dat jij en je borsten al een tijdje een langdurige relatie hebben, dus het is goed om te weten dat JIJ de belangrijkste persoon bent als het gaat om het opmerken van eventuele veranderingen. Met name als het gaat om de vorm en grootte van je borsten, veranderingen in de huid of afscheiding uit de tepel.
Naast deze meer voor de hand liggende veranderingen is het belangrijk om te letten op eventuele afwijkende knobbels of bultjes.
Zo werkt het:
- Ga voor de spiegel staan met je handen op je heupen en kijk eens goed naar jezelf. Valt je iets op?
- Steek je armen boven je hoofd uit. Merk je nu iets op dat anders is? Let vooral op de vorm en kleur van je tepels.
- Kijk of er afscheiding of vocht uit je tepels komt.
- Controleer op knobbeltjes. Ga hiervoor op je rug liggen en leg één hand bovenop de borst die je onderzoekt. Strijk met je andere hand stevig met je vingertoppen in cirkelvormige bewegingen over je borstweefsel. Stel je de borst voor als een plusteken (+) en voel bewust elk kwartaal af. Als je hiermee klaar bent, ga je verder met je oksels en doe je hetzelfde.
- Ga rechtop zitten (of sta) en controleer je borsten op dezelfde manier als in stap 4, maar dan vanuit deze nieuwe houding.
Tip van een professional:Somskun je afwijkingen gemakkelijker opmerken als je je borsten onder de douche controleert (wanneer de huid nat en glad is).
Hoe voer ik een zelfonderzoek van de borsten uit als ik borstimplantaten heb?
Je kunt je borsten gewoon op dezelfde manier controleren als wanneer je geen implantaten zou hebben. Misschien wil je je arts of chirurg vragen om je te laten zien waar de randen van je implantaten zitten, zodat je ze niet voor een afwijking aanziet – hoewel het aan te raden is om naar je arts te gaan als je iets is dat je zorgen baart.
Hoe voer ik een zelfonderzoek van de borst uit na een borstamputatie of een borstoperatie?
Je kunt je zelfonderzoek gewoon op dezelfde manier uitvoeren als vóór je operatie. Het kan zijn dat je merkt dat het littekenweefsel hard en onregelmatig aanvoelt, maar zodra je dit gebied beter leert kennen, zul je kunnen onderscheiden of het om littekenweefsel gaat of om nieuwe veranderingen in je borstweefsel.
Nu we het toch over borsten hebben: welke veranderingen kan ik daar tijdens de zwangerschap verwachten?
Tijdens de zwangerschap en de borstvoedingsperiode kunnen je borsten pijnlijk, gezwollen en groter worden – en zelfs wel twee of drie maten toenemen. Zodra je klaar bent met borstvoeding geven, zouden ze weer in omvang moeten afnemen.
Ik ben net bevallen. Wanneer kan ik verwachten dat mijn menstruatie weer op gang komt?
Als je besluit geen borstvoeding te geven, zou je menstruatie ongeveer zes tot acht weken na de bevalling weer moeten terugkeren.
Als je besluit borstvoeding te geven, zorgen je hormonen ervoor dat je geen eisprong hebt, waardoor je menstruatie mogelijk pas enkele maanden na de bevalling weer op gang komt.
Naarmate je je baby aan andere voedingsbronnen laat wennen, zal de hoeveelheid borstvoeding die je geeft afnemen. Dit zou de eisprong en de terugkeer van je menstruatie moeten stimuleren.
Wat kunnen we verder nog verwachten tijdens die periode na de bevalling?
Vanaf het moment dat de baby ter wereld komt totdat je lichaam volledig is hersteld, bevind je je in wat soms het ‘vierde trimester’ of de postpartumperiode wordt genoemd. Deze periode kan zowel emotioneel als fysiek erg overweldigend zijn.
Hoewel de eerste zes weken vaak het zwaarst zijn, kan deze periode het hele eerste jaar duren – al ervaart iedereen de duur en intensiteit ervan heel verschillend.
Door hormonale schommelingen kan tot wel 80% van de kersverse moeders enkele weken na de bevalling last hebben van de ‘babyblues’. In deze periode kunnen ze zich depressief, angstig, van streek en zelfs gefrustreerd voelen. Zonder aanleiding huilen, slapeloze nachten en het gevoel dat je niet helder kunt denken, komen allemaal vaak voor, maar zijn tijdelijk en goed te hanteren.
Toch kan 10 tot 15% van de kersverse moeders last krijgen van een postnatale depressie. Bij hen zijn alle eerder genoemde gevoelens sterker aanwezig en kunnen ze zo verlammend werken dat ze niet meer in staat zijn hun dagelijkse bezigheden uit te voeren, waaronder de zorg voor hun pasgeboren baby.
Symptomen van een postnatale depressie kunnen onder meer zijn:
- Ernstige stemmingswisselingen
- Ernstige prikkelbaarheid en angst
- Paniekaanvallen
- Overweldigend verdriet
- Onbedwingbaar huilen
- Verlies van eetlust
- Slaapstoornissen
- Het gevoel dat ik als moeder tekortschiet
- Gedachten over het toebrengen van letsel aan jezelf of je baby
- Zelfmoordgedachten
Maak zeker een afspraak met je arts als je na de bevalling last hebt van depressieve gevoelens, vooral als deze mettertijd steeds erger worden.
Hoe kan ik zien of mijn baarmoederhals hoog of laag zit?
Een goede manier om je baarmoederhals te vinden, is met je vinger. Je moet zoeken naar iets dat qua gevoel lijkt op je kin (tijdens je menstruatie) of het puntje van je neus (als je niet ongesteld bent).
Gedurende je cyclus kun je subtiele veranderingen in de positie van je baarmoederhals verwachten. Tijdens de eisprong lijkt de baarmoederhals mogelijk hoger in de vagina te zitten dan op andere momenten in de maand – zoals tijdens de menstruatie, wanneer je baarmoederhals merkbaar lager ligt.
Vrouwen die vaginaal zijn bevallen, merken wellicht dat hun baarmoederhals lager in de vagina lijkt te zitten dan voorheen. Bij elke volgende bevalling kan de baarmoederhals steeds verder naar beneden zakken.
Chronisch hoesten of inspannende lichaamsbeweging kunnen er ook toe leiden dat de baarmoederhals dieper in de vagina komt te liggen.
Vanaf wanneer moet ik me laten onderzoeken door een gynaecoloog?
Zodra je seksueel actief wordt, moet je regelmatig een bekkenonderzoek laten uitvoeren.
U kunt ervan uitgaan dat deze onderzoeken worden uitgevoerd tijdens uw jaarlijkse gezondheidscontrole of wanneer u naar uw arts gaat om u te laten onderzoeken op seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA’s) of andere vaginale klachten, zoals jeuk, zwelling of een ongewone geur.
Andere redenen waarom u een bekkenonderzoek zou kunnen laten uitvoeren, zijn onregelmatige menstruatie, bekkenpijn, pijnlijke geslachtsgemeenschap of een vermoeden van endometriose, vleesbomen of cysten.
Wat kan ik verwachten tijdens mijn eerste bekkenonderzoek?
Tijdens het bekkenonderzoek lig je op een tafel, naakt vanaf je middel, met je voeten in zilveren beugels. Je krijgt een papieren laken om de onderste helft van je lichaam mee te bedekken.
Pro-tip:Destijgbeugels kunnen nogal koud aanvoelen, dus misschien kun je beter je sokken aanhouden.
Ongeacht waar je je bevindt, is het heel gebruikelijk dat artsen dezelfde niet-medische instructie geven, namelijk dat je wat ‘naar voren moet schuiven’ op de tafel. Dit betekent dat je met je achterwerk naar de rand van de tafel moet schuiven, zodat je knieën naar het plafond zijn gebogen.
Uw arts gaat vervolgens tussen uw benen zitten en schuift het laken iets opzij om uw vulva en vagina bloot te leggen. Met steriele handschoenen aan controleert de arts of er zichtbare afwijkingen zijn.
Vervolgens brengt uw arts een speculum in uw vagina in om het uitstrijkje af te nemen. Tijdens het uitstrijkje brengt de arts een instrument in dat een ‘borsteltje’ en een ‘bezem’ wordt genoemd. Deze worden gebruikt om voorzichtig weefselmonsters van de baarmoederhals af te nemen. Zodra het monster is afgenomen, worden het borsteltje en de bezem in een steriele houder geplaatst, zodat een patholoog ze kan onderzoeken op eventuele afwijkingen.
Na het uitstrijkje voert uw arts het bimanuele onderzoek uit. Hiervoor brengt de arts zijn of haar gehandschoende wijs- en middelvinger in uw vagina in, terwijl de andere hand op uw onderbuik wordt gelegd. Dit is bedoeld om te controleren op afwijkingen in de baarmoeder en de eierstokken.
Zodra dit is gebeurd, krijgen u en uw arts de gelegenheid om te bespreken wat er tijdens het onderzoek is vastgesteld.
De testresultaten zijn doorgaans binnen een paar weken bekend, en tenzij er iets is waar ze verder op willen ingaan, hoef je dit een heel jaar lang niet nog een keer te doen.
Zijn er bepaalde voedingssupplementen die ik regelmatig zou moeten innemen?
Uiteindelijk is een uitgebalanceerd (oftewel kleurrijk) dieet de beste manier om alle benodigde vitamines, mineralen en antioxidanten binnen te krijgen.
Helaas kan het gebruikelijke eetpatroon ervoor zorgen dat er tekorten ontstaan in je dagelijkse voedingsbehoeften, waardoor je essentiële voedingsstoffen misloopt die je lichaam nodig heeft om gezond te blijven.
Hier komen voedingssupplementen om de hoek kijken, maar het innemen van een multivitamine zou op zich al voldoende moeten zijn om ervoor te zorgen dat je alles binnenkrijgt wat er eventueel in je voeding ontbreekt.
Moet ik extra supplementen innemen als ik ongesteld ben?
Niet per se, maar als je een heel hevige menstruatie hebt, is het misschien een goed idee om wat ijzer in te nemen.
Op welke andere manieren kan mijn menstruatie invloed hebben op de rest van mijn lichaam?
Naast de bekende symptomen zoals een opgeblazen gevoel, zwellingen, vochtophoping, gewichtstoename, acne, stemmingswisselingen, depressie, angst en vermoeidheid, kunnen sommigen van jullie ook last krijgen van maag- en darmklachten. Deze maag- en darmklachten kunnen zich op verschillende manieren uiten, zoals misselijkheid, diarree en constipatie, waarbij diarree het meest voorkomt.
Anderen kunnen last krijgen van allerlei klachten, variërend van een verhoogd reukvermogen tot hoofdpijn en nachtelijk zweten.
Hoe weet ik wanneer mijn eerste menstruatie begint?
Je eerste menstruatie kan op elk moment tussen je 8e en 14e plaatsvinden, maar meestal gebeurt dit rond je 11e of 12e.
Nog voordat je menstruatie begint, zullen je borsten zich gaan ontwikkelen. Daarna zul je misschien merken dat er haartjes onder je oksels, op je benen en rond je vagina groeien, en kun je last krijgen van wat acne.
Ongeveer zes maanden voordat je menstruatie begint, kun je zelfs merken dat je meer heldere vaginale afscheiding hebt.
Dit zijn allemaal duidelijke tekenen dat je lichaam aan het veranderen is en dat je menstruatie binnenkort kan beginnen.
Hoe zit het met de perimenopauze? Hoe weet ik wanneer die begint?
Symptomen van de perimenopauze kunnen onder meer zijn:
- Onregelmatige, wisselende of hevige menstruaties
- Nachtelijk zweten
- Opvliegers
- Stemmingswisselingen
- Depressie
- Angst
- Verlies van het kortetermijngeheugen
- Moeite met concentreren
- Verminderde seksuele drang
Deze veranderingen kunnen zich al tussen de leeftijd van 40 en 50 jaar voordoen, waarbij de symptomen tot wel 10 jaar kunnen aanhouden voordat de menopauze intreedt – wat meestal rond de leeftijd van 51 jaar gebeurt.
Pfff...
We hadden jullie al gezegd dat er een heleboel informatie op jullie af zou komen! Zoals altijd raden we jullie aan om contact op te nemen met jullie eigen arts als jullie iets hebben waarover jullie je zorgen maken. Tot die tijd willen we dr. Sherry bedanken voor haar antwoorden op enkele van onze meest gestelde vragen.
foto: Danil Nevsky, Stocksy United
