Inkluzywność w języku – kiedy chodzi o coś więcej niż tylko słowa

Inkluzywność w języku – kiedy chodzi o coś więcej niż tylko słowa
„Język inkluzywny uwzględnia różnorodność, wyraża szacunek wobec wszystkich ludzi, uwzględnia różnice i promuje równe szanse.” – Amerykańskie Towarzystwo Lingwistyczne    

Język kształtuje sposób, w jaki postrzegamy innych i samych siebie. Stosowanie języka inkluzywnego pomaga tworzyć bezpieczniejsze i bardziej otwarte przestrzenie, w których ludzie czują się dostrzegani, szanowani i mile widziani. Sygnalizuje to, że zależy nam na doświadczeniach życiowych innych osób i że oczekujemy w zamian takiego samego szacunku. Im więcej rozmawiamy (i dostosowujemy sposób, w jaki się wyrażamy), tym lepszymi stajemy się komunikatorami i ludźmi.

Produkty nie mają płci

Wiele marek oferujących produkty do higieny menstruacyjnej nadal kieruje swoją ofertę wyłącznie do kobiet cispłciowych, co może sprawić, że miesiączka stanie się jeszcze bardziej niekomfortowa dla osób transpłciowych, niebinarnych oraz nieprzystających do norm płciowych (GNC). I bądźmy szczerzy – miesiączka i tak jest wystarczającym wyzwaniem, nawet bez poczucia wykluczenia wynikającego z opakowań, języka czy projektu produktów.

Sam kubeczek menstruacyjny jest neutralny pod względem płci. To właśnie branding, przekaz i dobór kolorów mogą sprawić, że ktoś poczuje się dostrzeżony lub niewidzialny. Inkluzywna opieka menstruacyjna nie rozwiąże wszystkich problemów, ale może pomóc złagodzić obciążenie związane z radzeniem sobie z menstruacją w świecie, który wciąż zakłada, że tylko kobiety mają krwawienia.

W Lunette od zawsze opowiadamy się za inkluzywnością, różnorodnością i równością. Nie wierzymy w wtłaczanie ludzi w binarne schematy. Zamiast tego doceniamy piękne spektrum tożsamości, które sprawia, że ludzkość jest tak niezwykła. Język ma znaczenie. Nauka posługiwania się pełnym szacunku i trafnym językiem to skuteczny sposób na okazanie swojego wsparcia. Zależy nam na tworzeniu bezpiecznej przestrzeni dla wszystkich i będziemy nadal się uczyć, słuchać i rozwijać.

Jak zacząć stosować język inkluzywny

W inkluzywności nie chodzi o doskonałość – chodzi o intencję. Oto kilka sposobów, od których można zacząć:

Najpierw posłuchaj – nie musisz od razu znać wszystkich terminów. Po prostu słuchaj, bądź ciekawy świata i otwarty na naukę.

Przyjdź takim, jakim jesteś – i pamiętaj, że jesteś wystarczająco dobry.

Każdy zasługuje na to, by być akceptowanym bez osądzania. Kropka.

Szanuj prawo do samookreślenia – wszyscy mamy prawo do definiowania tego, kim jesteśmy. Jeśli nie masz pewności, jak dana osoba się identyfikuje, zapytaj grzecznie, jak wolałaby, aby się do niej zwracać.

Nie zakładaj z góry – unikaj zgadywania, jakiej płci jest dana osoba lub jakich zaimków używa. Zamiast tego przedstaw się, podając swoje: „Cześć, jestem Suzan, a moje zaimki to ona/jej”. To zachęca innych do podzielenia się informacjami o sobie – bez presji. Zadaj sobie też pytanie: czy płeć danej osoby ma znaczenie w tej sytuacji? Często nie ma.

Należy stosować język uwzględniający kwestie płci

  • W przypadku nieznanej płci należy używać zaimka „they/them” w liczbie pojedynczej;
  • Należy unikać określeń zawodowych o zabarwieniu płciowym (np. „strażak” zamiast „strażak-mężczyzna”);
  • Używaj imienia danej osoby, dopóki nie poznasz jej zaimków;
  • Mówiąc o miesiączce, używaj określenia „osoby, które miesiączkują” zamiast słowa „kobiety”.

Płeć w różnych językach

Nie wszystkie języki mają wbudowane terminy neutralne pod względem płci, ale wiele z nich ewoluuje:

  • W języku fińskim używa się zaimka „hän”, który jest neutralny pod względem płci i odnosi się do wszystkich osób;
  • W języku szwedzkim wprowadzono słowo „hen” jako alternatywę dla słów „han” (on) i „hon” (ona);
  • Niemieccy aktywiści używają znaku podkreślenia lub gwiazdki (np. „Student_in”), aby w tekście uwzględnić wszystkie płcie.

W niektórych językach rzeczowniki mają rodzaj gramatyczny w odniesieniu do wszystkich pojęć. W innych, takich jak turecki czy węgierski, rodzaj gramatyczny w ogóle nie występuje. Poznanie tego, jak różne kultury podchodzą do kwestii płci w języku, pomaga nam budować bardziej inkluzywne dialogi na skalę globalną.

Język jest jednym z najpotężniejszych narzędzi, jakimi dysponujemy. Łączy nas, dostarcza nam informacji i kształtuje naszą rzeczywistość. Gdy używamy go rozważnie, buduje wzajemne zrozumienie i poczucie wspólnoty.

W Lunette mówimy o miesiączce i osobach, które miesiączkują, a nie o płciach, ponieważ nasze produkty są przeznaczone dla każdego, kto miesiączkuje, a naszą misją jest wspieranie każdego ciała. Wszystkie osoby, które miesiączkują, zasługują na to, by uwzględnić je w tej dyskusji. I choć nie zawsze nam się to udaje, jesteśmy zdeterminowani, by próbować i każdego dnia stawać się lepszymi sojusznikami.

Integracja to długa droga. Przejdźmy ją razem. 

zdjęcie: rawpixel, Pinterest