De laatste tijd hebben we wat licht geworpen op waarom menstruatie zo’n grote invloed heeft op de samenleving, niet alleen in ontwikkelingslanden, maar ook hier bij ons in de buurt.
Van #PeriodPoverty tot meisjes die lessen moeten missen en zelfs period shaming via de media (bah, niet cool!), we hebben nog een lange weg te gaan op het gebied van menstruatiegelijkheid! Daarom draait het bij ons dit jaar helemaal om #PeriodPower.
De komende weken gaan we dieper in op de manier waarop mensen in verschillende levenssituaties – onder meer op scholen en gevangenissen, onder daklozen en daarbuiten.
Waarom hebben we het op de werkplek over menstruatie?
...want daar brengen velen van ons het grootste deel van onze tijd door! Helaas past je menstruatiecyclus zich niet aan je drukke werkschema aan en, afhankelijk van je symptomen en je functie, kan dit voor velen van ons een belemmering vormen. Belemmeringen waar we het over moeten hebben.
De menstruatie heeft voor iedereen een ander effect (geen enkele menstruatie of persoon is hetzelfde), maar waar het op neerkomt is dat de meeste van ons ermee te maken hebben en dat het ons soms zowel lichamelijk als geestelijk kan beïnvloeden, soms zelfs zo sterk dat het ons werk beïnvloedt. Betekent dit dat vrouwen en mensen die menstrueren van nature in het nadeel zijn op de werkvloer? Absoluut niet!
Wat dit wel betekent, is dat we de verschillen moeten erkennen tussen mensen die een menstruatie hebben en mensen die dat niet hebben, en moeten nagaan hoe we beide groepen het beste kunnen ondersteunen in een prettige, veilige en op gelijkheid gerichte werkomgeving.
Zo heeft meer dan de helft van ons elke maand één tot twee dagen last van pijn, waarbij waarvan 20% aangeeft dat de pijn zo hevig is dat deze de dagelijkse activiteiten belemmert. Mensen die lijden aan aandoeningen zoals bloedarmoede of dysmenorroeof endometriose (waar ongeveer 10% van de bevolking last van heeft) zullen er waarschijnlijk nog meer last van hebben.
In een onderzoek uit 2011 dat in 10 landen werd uitgevoerd bleek dat mensen met endometriose minder goed presteerden op het werk en daardoor gemiddeld bijna 11 uur per week aan werktijd verloren.
Periodepauvreté (en het feit dat je geen toegang hebt tot de producten die je nodig hebt) en de terughoudendheid om symptomen te melden uit schaamte hebben ook invloed op de werkprestaties, en veel mensen nemen hierdoor al betaald en onbetaald ziekteverlof op.
Sharra Vostral, universitair hoofddocent geschiedenis aan de Purdue University en auteur van *Under Wraps: A History of Menstrual Hygiene Technology*, legt het als volgt uit:
„Als mannen als norm worden gezien, dan is de aanname dat je altijd zou moeten kunnen werken. En dus is er veel druk: ofwel om vrouwen hun menstruatie te laten verbergen en gewoon door te gaan, ofwel om te zeggen: ‘Nee, vrouwen zijn bijzonder en ze hebben rust en bescherming nodig, zodat ze voor hun lichaam en hun menstruatie kunnen zorgen.’”
Hoe is het om op je werk ongesteld te zijn?
Onlangs hebben we een groep mensen die menstrueren gevraagd om hun persoonlijke ervaringen te delen over menstrueren tijdens het werk in het Verenigd Koninkrijk, en dit is wat ze vertelden:
Periode als politieagent
"Ik zou zelfs dat schamele niveau van open communicatie over menstruatie alleen hebben met mensen die dezelfde rang hebben als ik – het zou niet als een gepast gesprek worden beschouwd met lagere officieren, die geschokt zouden zijn door deze ‘te veel informatie’ van hun baas, en ik zou het alleen aan een hogere officier vertellen als ik in feite voor hun ogen op sterven lag en zij het moesten weten!"
Het is nu minder een probleem, omdat ik door mijn promoties niet meer zo vaak mijlen moet lopen, rennen, vechten enz. als vroeger, maar als ik op mijn werk een pijnstiller neem terwijl ik ongesteld ben en iemand vraagt of alles in orde is, zou ik de reden misschien wel noemen als er alleen vrouwen in de kamer waren, maar als er zowel mannen als vrouwen bij zijn of alleen mannen, zou ik waarschijnlijk niet veel zeggen of hooguit mompelen: „vrouwenzaken“ of „vrouwelijke aandoeningen“! (Zelfs dat wordt meestal met afschuw ontvangen en er wordt snel van onderwerp veranderd!)
"O ja, nog één ding... Ik werk nu in burger, maar toen ik nog in uniform liep en een kogel- en steekwerend vest droeg, werden mijn borsten heel gevoelig als ik ongesteld moest worden, en dan was het dragen van dat vest echt een marteling."
Ongelijkheid op kantoor
"Mijn vriend had vroeger vreselijke, vreselijke pijnen (waardoor hij soms zelfs in het ziekenhuis belandde) en werd door de oudere mannen gewoonweg uitgelachen en mocht geen vrij nemen... maar mannengriep... dat is een serieuze zaak."
De positieve en negatieve kanten van overheidsinstanties
"Ik heb mannen gezien die wegliepen van onze werkplekken en naar de keuken gingen omdat ze zich fysiek ongemakkelijk voelden door het gesprek 🙄 Ik gebruik een menstruatiecup en vind het makkelijker om het invalidentoilet te gebruiken omdat daar een wastafel is, maar ik krijg veel tsk-geluiden en blikken als mensen me uit het toilet zien komen – er zijn zelfs bordjes opgehangen met de tekst ‘deze voorzieningen zijn uitsluitend gereserveerd voor mensen met een handicap’. Maar om deze negatieve ervaringen tegen te gaan, is er één verdieping waar ze een vrijwillig donatiepunt voor tampons en maandverband hebben opgezet, voor het geval je op je werk ooit in de knel komt 😊"
Mannelijke versus vrouwelijke collega’s
"Op het werk hebben we gratis tampons en maandverband... wat een geluk. Zelfs in de uniseks-toiletten. We zijn zelfs bezig met het testen van biologische en gifvrije varianten."
Gelukkig bestaat mijn team grotendeels uit vrouwen, dus we praten vrijuit met elkaar. De mannen houden zich gewoon stil, aangezien ze in de minderheid zijn (arme jongens).
"Ik heb ontzettend hevige en pijnlijke menstruaties en werk meestal minstens één dag per maand vanuit huis... maar ik durfde mijn (mannelijke) baas de echte reden waarom ik thuis bleef niet te vertellen."
Het gaat niet alleen om lichamelijke klachten
"Ik heb vooral last van ernstige emotionele PMS-klachten, in plaats van lichamelijke symptomen.
"Wat ik echt wel zou willen, is de mogelijkheid om naast andere flexibele werkregelingen één keer per maand een ongeplande thuiswerkdag te nemen. Ik werk parttime in een combinatie van vaste en flexibele werktijden, wat over het algemeen prima is, maar waarvan ik denk dat het voor veel vrouwen een groot verschil zou maken."
Geweldige gesprekken binnen de gezondheidszorg
"Op mijn werk praten we graag over bloed – maar alleen als het uit plekken komt waar normaal gesproken geen bloed uit komt 😉 De mannen hebben daar geen probleem mee; sommigen stellen er zelfs vragen over. Maar dat komt door het vakgebied waarin we allemaal werkzaam zijn."
Hoe ziet de toekomst van menstruatie op de werkplek eruit?
Van oudsher was menstruatie een reden om mensen die menstrueren helemaal van de werkplek weg te houden en, hoewel de situatie nu aantoonbaar beter is, zien we nog steeds een aantal vreemde reacties als dit onderwerp ter sprake komt. In Noorwegen probeerde een bedrijf mensen rode armbandjes te laten dragen om aan te geven dat ze ongesteld waren , in een poging het aantal toiletpauzes bij te houden (wat zeg je nou?!). In Duitsland bleek dat de supermarktketen Lidl in het geheim de menstruatiecycli van hun personeel bijhield in een poging om... winkeldiefstal aan te pakken?
Ik kan er niet eens over praten.
Een idee dat helemaal niet zo gek is en de laatste tijd de krantenkoppen haalt, is het idee van betaald ziekteverlof voor vrouwen die dat nodig hebben tijdens hun menstruatie. In Japan bestaat dit al sinds de jaren ’40 en ook in Zambia, maar in de meeste andere landen is het nog steeds onderwerp van discussie.
Hoewel de meesten het erover eens zijn dat iemand die lijdt aan welke lichamelijke aandoening (waaronder menstruatie) de tijd moet krijgen die nodig is om voor zichzelf te zorgen, zijn sommigen bezorgd dat „betaald menstruatieverlof“ de loonkloof tussen mannen en vrouwen verder zou kunnen vergroten. In Forbes, financieel journalist Tim Worstall, stelt dat werkgevers mensen die menstrueren als nog duurder zullen beschouwen om in dienst te nemen en dat dit een negatieve invloed zal hebben op hun salaris of hun kansen op een baan.
Bovendien is het menstruatietaboe wereldwijd nog steeds zo’n groot probleem dat het onwaarschijnlijk is dat mensen zich op hun gemak zullen voelen om betaald verlof aan te vragen vanwege hun menstruatie. In Japan zien we nog steeds dat werknemers liever gewoon regulier ziekteverlof opnemen dan het als betaald menstruatieverlof aan te geven, ook al wordt dat daar wel aangeboden.
Wat is dan het antwoord?
Allereerst moeten we deze taboes doorbreken en ervoor zorgen dat mensen gaan praten over dit normale onderdeel van het leven dat zo veel mensen raakt.
Ten tweede is het van het grootste belang dat mensen toegang hebben tot de producten en voorzieningen die ze nodig hebben om hun dagelijkse activiteiten uit te voeren. Dit betekent dat er een passend menstruatievriendelijk toiletbeleid moet zijn! Tot slot: als je vrij moet nemen van je werk of flexibel moet kunnen werken vanwege je lichamelijke klachten, dan moet je daar natuurlijk de ruimte voor krijgen.
Misschien moeten we in plaats van betaald ‘menstruatieverlof’ aandringen op een adequater ziekteverlof in het algemeen dat ons dekking biedt; dan is het aan jou wat je al dan niet aan je werkgever vertelt.
Wat je situatie ook is, je gezondheid en welzijn komen altijd op de eerste plaats, wat er ook gebeurt!
Wat vind je ervan?
Hoe heb jij de menstruatie op de werkplek ervaren? Wat kunnen werkgevers volgens jou doen om de situatie te verbeteren?
Vind je betaald menstruatieverlof een goed idee?
foto: met dank aan Pinterest
