Inleiding tot de anatomie van de vagina

Wanneer heb je voor het laatst naar je vagina gekeken? Ik bedoel, echt goed gekeken? Als je net als de meeste mensen bent, is de kans groot dat je antwoord is: niet recent — of zelfs nog nooit.

Als je meer over je lichaam zou weten en over betere, betrouwbaardere informatie over menstruatieproducten zou beschikken, zou je wellicht beter onderbouwde keuzes kunnen maken. Toch?

Eerlijk gezegd kan het best raar aanvoelen om naar jezelf te kijken terwijl je boven een spiegel hurkt. Maar dat komt alleen maar doordat velen van ons hebben geleerd dat onze vulva’s (let op: je vulva is het uitwendige deel van de vrouwelijke geslachtsorganen, je vagina is het inwendige kanaal) ‘intieme’ delen zijn.

Dat klopt in die zin dat je volledige controle hebt over wie of wat je daar beneden toelaat. Maar het is jouw lichaam, en weten hoe je anatomie eruitziet — en hoe die eruit hoort te zien — is een belangrijk onderdeel van het behouden van de controle over je reproductieve gezondheid.

Hoe ziet een normale vulva eruit?

Uit onderzoek blijkt dat 50% van de vrouwen zich zorgen maakt of hun vulva er ‘normaal’ uitziet, 20% van de vrouwen niet weet hoe die eruit hoort te zien, maar dat 1 op de 7 vrouwen heeft overwogen om er plastische chirurgie aan te laten uitvoeren.

En dat is geen wonder — de vrouwelijke anatomie wordt in de seksuele voorlichting maar kort aangestipt en komt na de schooltijd zelden nog ter sprake. Voor sommige mensen is porno de enige bron van informatie over hoe een vulva eruitziet, wat een erg vertekend beeld kan geven van wat normaal is.

De waarheid is dat vulva’s (en vagina’s) in allerlei vormen, maten en kleuren voorkomen en dat elke vulva uniek is. Sommige mensen hebben schaamlippen die naar beneden hangen, bij anderen is de clitoris nauwelijks zichtbaar (maar kan toch enorm veel genot geven), weer anderen hebben een mix van bruine en roze huid… je snapt het wel. Een normale vulva is een gezonde vulva, niet een die er op een bepaalde manier uitziet.

Neem gerust een spiegel erbij terwijl je dit leest

Bij Lunette vinden we dat iedereen de tijd moet nemen om zichzelf en zijn of haar lichaam beter te leren kennen. Een dieper inzicht in hoe deze twee met elkaar verbonden zijn, leidt tot een voller en bevredigender leven. Door je vulva te bekijken terwijl je meer leert over de verschillende onderdelen ervan, kun je beter vertrouwd raken met je anatomie – en er valt heel wat te leren.

Uitwendige anatomie

Zoals de term al aangeeft, omvat de uitwendige vrouwelijke anatomie de geslachtsorganen die zich buiten het lichaam bevinden. Dit gebied wordt in zijn geheel de vulva genoemd. De vulva omvat de grote en kleine schaamlippen (labia majora en labia minora), de clitoris en de openingen van de urinebuis en de vagina ~het hele pakket~. Dit hele gebied wordt vaak ten onrechte de vagina genoemd — wat je aan de buitenkant kunt zien, is slechts de vaginale opening. Je leert later, in het gedeelte over de inwendige anatomie, meer over de vagina.

Mons (of Mons Pubis)

De mons pubis, ook wel mons veneris genoemd, is de lichte verhoging boven het schaambeen. Deze dient om het bot tijdens geslachtsgemeenschap te beschermen en te ontlasten. Na de puberteit raakt dit gebied bedekt met schaamhaar.

Grote schaamlippen (buitenlipjes)

De grote schaamlippen, ook wel de buitenste schaamlippen genoemd, zijn de buitenste huidplooien die de vaginale opening omringen en als beschermende laag fungeren. Hoewel ze vaak groter zijn dan de kleine schaamlippen, komt het regelmatig voor dat de kleine schaamlippen even groot zijn als, of zelfs groter dan, de grote schaamlippen. De grote schaamlippen kunnen in kleur variëren. Ze kunnen bijvoorbeeld roze, karmozijnrood of roodbruin zijn. Ook kunnen ze in lengte variëren, van kort tot lang, en er glad of gerimpeld uitzien. Maak je dus geen zorgen, je vulva is niet vreemd.

Kleine schaamlippen (binnenste schaamlippen)

De kleine schaamlippen, ook wel de binnenste schaamlippen genoemd, zijn de dunne huidplooien binnen de grote schaamlippen. De binnenste schaamlippen bedekken de vaginale en urinebuisopeningen. Dit gebied binnen de kleine schaamlippen wordt de vestibule genoemd. De binnenste schaamlippen zijn echte multitaskers. Van het beschermen van de vestibule tegen bacteriën tot het herbergen van zenuwuiteinden die het seksuele genot versterken: het lijdt geen twijfel dat de kleine schaamlippen ronduit geweldig zijn.

De binnenste schaamlippen zien er, net als alle andere delen van je vulva, bij iedereen anders uit. Bij sommige mensen hangen de binnenste schaamlippen voorbij de buitenste schaamlippen, terwijl ze bij anderen zo klein zijn dat je ze nauwelijks kunt zien. Het kan zelfs voorkomen dat de binnenste schaamlippen aan elke kant er anders uitzien — dat is volkomen normaal!

Clitoris + eikel

Vlak onder je schaamheuvel komen je binnenste schaamlippen samen en vormen zo je clitoriskapje. Dit kapje zit vast aan je eikel, het uiterste puntje van je clitoris (het deel dat je aan de buitenkant van je lichaam kunt zien). Het clitoriskapje beschermt je uiterst gevoelige clitoris (denk maar aan meer dan 8.000 zenuwuiteinden!).

Veel mensen denken dat het topje van de clitoris het enige is wat er is, maar dat is niet zo. In feite is je clitoris bijna net zo groot als een penis, maar hij strekt zich naar achteren uit in je lichaam en vormt zo een vorkbeenvorm, de zogenaamde crura. Elke zijde van je crura is ongeveer 3 inch lang en bestaat uit erectiel weefsel dat een belangrijke rol speelt bij seksueel genot en het orgasme. Je clitoris is het enige deel van je lichaam dat volledig is gemaakt voor je seksueel genot.

Best wel verbazingwekkend, toch?

Urethra-opening

De urinebuis is een buis die in verbinding staat met de blaas en waardoor de urine het lichaam verlaat. De urinebuisopening bevindt zich net onder de clitoris.

Vaginale opening

Als mensen het woord ‘vagina’ gebruiken, bedoelen ze vaak hun ‘vulva’, oftewel de vrouwelijke anatomie waar we het hier over hebben. Het woord ‘vagina’ verwijst eigenlijk naar het inwendige kanaal (waar penissen of seksspeeltjes in gaan en baby’s uitkomen). Onder je urinebuisopening bevindt zich je vaginale opening, waar je bijvoorbeeld je menstruatiecup inbrengt. De vaginale opening zet uit en trekt samen, maar in tegenstelling tot wat sommige mensen beweren, blijft ze niet uitgerekt.

Vulva

De vulva, vaak aangeduid als de vagina, is de eigenlijke benaming voor het gebied waar zich de urinebuisopening, de vaginale opening, de schaamlippen (grote en kleine) en de clitoris bevinden.

Dam

Het perineum, ook wel bekend als de dam, is het gebied tussen je vulva en je anus. Dit deel van je lichaam bevat veel zenuwuiteinden en kan prettig aanvoelen wanneer het wordt gestimuleerd; het fungeert als een verbindingspunt.

Anus

De anus is de opening waarlangs ontlasting via de darmen je lichaam verlaat. Na de puberteit groeit er vaak schaamhaar in dit gebied. 

Interne anatomie

De inwendige anatomie bestaat uit alle delen die je niet kunt zien, en waar de magie van de voortplanting plaatsvindt. Of er nu wel of geen baby is, de hormonale processen die bij je inwendige anatomie horen, hebben invloed op je dagelijks leven.

Vagina

De vagina is de spierbuis die je uitwendige geslachtsorganen met de baarmoederhals verbindt. Ze is ongeveer 2 tot 4 inch lang en kan bij opwinding in lengte verdubbelen. (WAT?!) De wanden van de vagina kunnen worden beschreven als lagen rimpels of plooien van spierweefsel. Menstruatiebloed stroomt vanuit de baarmoeder via de baarmoederhals naar buiten via de vagina. Er wordt slijm aangemaakt om de vagina vochtig te houden, zodat deze zich kan smeren voor seks, sperma kan vasthouden voor bevruchting en zichzelf kan reinigen. Hoeveel slijm er tijdens een cyclus wordt aangemaakt, kan variëren. Meestal neemt de hoeveelheid ongeveer twee weken voor de menstruatie toe, wat een beetje verontrustend kan zijn totdat je beseft dat het een volkomen natuurlijk verschijnsel is dat helpt de gezondheid van de vagina te behouden. Onthoud gewoon dat de hoeveelheid, kleur en textuur van de afscheiding van persoon tot persoon verschillen, en ook variëren gedurende de verschillende fasen van de menstruatiecyclus.

Maagdenvlies

Het maagdenvlies, ook wel de vaginale corona genoemd, bevindt zich net binnen de opening van de vagina. Het is een dun weefselmembraan dat de vaginale opening gedeeltelijk bedekt en dat na verloop van tijd vaak afslijt door hormonen, natuurlijke afscheiding en vaginale seks. Maar het ontbreken van het maagdenvlies is geen aanwijzing dat iemand haar maagdelijkheid heeft verloren, aangezien het vaak kan scheuren tijdens allerlei niet-seksuele activiteiten, zoals sporten. Sterker nog, sommige mensen hebben er helemaal geen.

Schaambeen

Het schaambeen is een gewricht waar de twee helften van het bekken samenkomen. Je kunt het achter je vaginale opening vinden. Het is heel belangrijk dat je de ronding van je schaambeen vanuit de vagina kunt herkennen, want je menstruatiecup moet net voorbij het schaambeen worden geplaatst.

G-spot

De Grafenberg-spot, beter bekend als de G-spot, bevindt zich op de voorwand van de vagina (aan de buikzijde), net voorbij het schaambeen, en voelt enigszins sponsachtig aan. Het kan lastig zijn om deze plek te vinden als je er met je vingers niet bij kunt, maar houd er rekening mee dat het soms moeilijk is om de exacte locatie te bepalen. Voor velen is het echter een erotische zone die in hoge mate kan bijdragen aan hun seksuele opwinding.

Baarmoederhals

De baarmoederhals is een smalle, halsachtige doorgang die zich aan het onderste uiteinde van je baarmoeder bevindt. De positie van de baarmoederhals kan van persoon tot persoon verschillen en verandert gedurende je menstruatiecyclus. Als je er met je vinger naar zoekt, zul je merken dat hij een beetje aanvoelt als het puntje van je neus. Via de baarmoederhals verlaat het menstruatiebloed de baarmoeder, zodat het via de vagina naar buiten kan stromen. Ook sperma stroomt door de baarmoederhals om de baarmoeder binnen te komen. Tijdens de zwangerschap zal de baarmoederhals zich verwijden, of uitrekken, zodat de baby er tijdens een vaginale bevalling doorheen kan. Maar maak je geen zorgen: tenzij je op het punt staat een baby te baren, kan er niets anders dan menstruatiebloed of sperma door je baarmoederhals heen. 

Voortplantingsorganen

Het vrouwelijke voortplantingsstelsel heeft twee functies: ten eerste het produceren van eicellen, en ten tweede het beschermen en voeden van het nageslacht tot aan de geboorte.

Baarmoeder

De baarmoeder is een spierachtig, peervormig orgaan waarin zich tijdens de zwangerschap een foetus ontwikkelt. Als een eicel de baarmoeder binnendringt en niet door sperma wordt bevrucht, wordt het baarmoederslijmvlies afgestoten en uit het lichaam verwijderd. Dit is de menstruatie.

Eileiders

De eileiders lopen vanaf beide zijden van de baarmoeder en vormen de route die een vrijgekomen eicel tijdens de eisprong moet afleggen om de baarmoeder te bereiken. Als die eicel niet wordt bevrucht, wordt ze tijdens de menstruatie samen met het baarmoederslijmvlies uit de baarmoeder afgestoten.

Eierstokken

De eierstokken zijn bobbelig en ongeveer zo groot als een druif; ze bevinden zich aan weerszijden van de baarmoeder, waar ze je eicellen produceren en opslaan.

Bekkenbodem

De bekkenbodem, ook wel bekkendiafragma genoemd, kan worden omschreven als een band van spieren en bindweefsel die de bekkenopening overspant. De bekkenbodem, die zich onder het bekken bevindt, ondersteunt niet alleen de baarmoeder en de vagina, maar ook de blaas, de darmen en het rectum – en zorgt er uiteindelijk voor dat deze op hun plaats blijven en goed kunnen functioneren. Juist deze spieren spelen een belangrijke rol bij het gebruik en het verwijderen van je menstruatiecup.