Libido is een van die diep menselijke ervaringen die stilletjes op de achtergrond van ons leven verandert, maar toch maken veel mensen zich zorgen als er veranderingen optreden. Wanneer de stress toeneemt of het leven overweldigend aanvoelt, neemt het verlangen vaak af – en voor velen wordt die afname op zich al een bron van stress. Je vraagt je dan al snel af:„Waarom is mijn libido zo laag?“ of„Wat is er mis met mij?“ Maar de waarheid is veel milder: je lichaam reageert precies zoals een gezond, gevoelig lichaam hoort te reageren. Stress beïnvloedt hormonen, hormonen beïnvloeden je stemming en energie, en je menstruatiecyclus voegt daar nog zijn eigen natuurlijke ritme aan toe. Dit is allemaal geen tekortkoming.
Je menstruatiecyclus zorgt op zich al voor een scala aan wisselende gevoelens. De ene dag voel je je energiek en open; de andere dag voel je je kwetsbaar, moe of in jezelf gekeerd. Hormonen stijgen en dalen gedurende de cyclus, wat bepaalt hoe verbonden je je met je lichaam voelt en hoeveel verlangen je ervaart. Wanneer stress een rol gaat spelen – of het nu gaat om emotionele spanning, werkdruk, slaapgebrek of gewoon te veel aan je hoofd – geeft je lichaam voorrang aan rust en veiligheid boven seksueel verlangen. Dit is geen teken van een stoornis. Het is een teken dat je zenuwstelsel precies doet waarvoor het is ontworpen.
Het is geen verrassing dat zoveel mensen online zoeken naar zoektermen als„plotseling laag libido”, „heeft stress invloed op het libido”, „laag libido tijdens de menstruatie” of „hoe hormonen het verlangen beïnvloeden”. Deze vragen komen voort uit bezorgdheid, maar de antwoorden zijn vaak verrassend geruststellend. Het libido is geen vaststaand kenmerk en ook geen maatstaf voor gezondheid, aantrekkelijkheid of de kwaliteit van een relatie. Het is een flexibele reactie op je innerlijke en uiterlijke wereld. Als je dat begrijpt, begint de druk rondom je seksuele verlangen af te nemen.
Ook je cyclus speelt een rol. Tijdens je menstruatie kan je energieniveau dalen en kan je lichaam meer behoefte hebben aan troost dan aan intimiteit. Naarmate het oestrogeengehalte na je menstruatie stijgt, kun je je lichter en meer open voelen. Rond de eisprong bereikt het verlangen vaak van nature een hoogtepunt. En in de dagen voor je volgende menstruatie, wanneer het progesterongehalte stijgt en je emoties zwaarder kunnen aanvoelen, heb je misschien behoefte aan een ander soort nabijheid – emotioneel, teder of gewoon rustig. Deze patronen zijn normaal en verschillen van persoon tot persoon. Er is geen ‘juiste’ manier om je te voelen.
Wanneer stress samenvalt met deze hormonale veranderingen, kan je libido onvoorspelbaar aanvoelen. Die onvoorspelbaarheid kan frustrerend zijn, maar het is geen teken dat er iets mis is. Het is gewoon je lichaam dat reageert op het leven. In plaats van je af te vragen:„Waarom ben ik zo?”, kun je je afvragen: „Wat heb ik op dit moment nodig?” Soms is het antwoord rust. Soms is het verbondenheid. Soms is het ruimte. Soms is het comfort, en voor veel mensen maakt het een enorm verschil als ze zich tijdens hun menstruatie lichamelijk op hun gemak voelen.
Het belangrijkste om te onthouden is dat je je libido niet hoeft te dwingen zich op een bepaalde manier te gedragen. Je hoeft jezelf niet met anderen te vergelijken of aan welke verwachting dan ook te voldoen – niet aan die van de maatschappij, niet aan die van een partner, en ook niet aan die van je vroegere zelf. Als je jezelf geduld en vriendelijkheid toont, neemt de spanning rond je verlangen vaak vanzelf af. Niet omdat jeiets hebt ‘opgelost’ , maar omdat je bent gestopt met tegen jezelf te vechten.
Een laag libido betekent niet dat er iets mis is met je. Het betekent dat je een mens bent. En je verdient het om jezelf met hetzelfde medeleven te benaderen als waarmee je anderen tegemoet treedt. Wanneer je ophoudt jezelf te veroordelen omdat je een moment of fase met een laag libido doormaakt, maak je ruimte voor iets zachter: begrip, troost en een dieper gevoel van vertrouwen in je eigen lichaam. En dat vertrouwen is veel krachtiger dan welk ‘perfect’ libido dan ook ooit zou kunnen zijn.
