Als het gaat om het praten over menstruatie, is taal van groot belang. De woorden die we kiezen, kunnen achterhaalde mythes en stigma’s in stand houden, of juist bijdragen aan een meer inclusieve en empowerende cultuur rond menstruatiegezondheid.
Of het nu gaat om het ter discussie stellen van het idee dat menstruatie aan één geslacht is gebonden, het ontkrachten van de mythe dat menstruatie ‘vies’ is, of gewoon het stimuleren van open gesprekken: de manier waarop we over menstruatie praten, heeft daadwerkelijk invloed.
Als je niet zeker weet welke termen je beter kunt vermijden en waarom, dan is dit jouw gids voor inclusief taalgebruik rond menstruatie.
"Vrouwelijk" of "vrouwen die ongesteld zijn"
Bij Lunette pleiten we al geruime tijd tegen het gebruik van het woord ‘vrouwelijk’ in verband met menstruatieproducten. Dit is waarom:
- Niet alle vrouwen hebben een menstruatie – waaronder transvrouwen, vrouwen zonder baarmoeder of vrouwen met aandoeningen zoals MRKH;
- Niet iedereen die menstrueert, identificeert zich als vrouw – veel transmannen en non-binaire personen hebben ook een menstruatie;
- Het koppelen van menstruatie aan vrouwelijkheid kan uitsluitend werken en triggervend zijn voor mensen die buiten het binaire gendermodel vallen.
Laten we duidelijk zijn: menstruatie is een biologische functie, geen gendergerelateerde ervaring. Door genderneutrale termen te gebruiken, zoals ‘mensen die menstrueren’, helpen we een meer inclusieve omgeving voor iedereen te creëren.
"Hygiëne" of "sanitair"
De mythe dat menstruatie vies is, bestaat al eeuwenlang en het is tijd om die los te laten. Van schaamte omdat je seks hebt tijdens je menstruatie tot het overslaan van school uit verlegenheid: de gevolgen van deze mythe zijn reëel. In sommige culturen worden mensen die menstrueren zelfs uit hun gemeenschap of huis verbannen totdat hun menstruatie voorbij is.
Maar dit is de waarheid: menstruatiebloed is niet vies. Het is een mengsel van bloed, slijm, nuttige bacteriën en baarmoederslijmvlies – hetzelfde slijmvlies dat een zwangerschap zou ondersteunen. In tegenstelling tot urine of ontlasting is het geen afval. Het maakt deel uit van een gezonde voortplantingscyclus. Het gebruik van termen als ‘sanitair’ of ‘hygiëneproducten’ suggereert dat menstruatie iets is dat moet worden schoongemaakt of verborgen, en dat draagt bij aan menstruatiescham.
Laten we het verhaal eens anders brengen door termen te gebruiken als:
- Maandproducten;
- Menstruatiegezondheid;
- Herbruikbare menstruatieproducten.
Eufemismen en waarom ze belangrijk zijn
“Tante Flo.” “Shark Week.” “Code Rood.” “De binnenhuisarchitecten zijn er.”
We kennen ze allemaal wel: die eigenaardige bijnamen voor de menstruatie die op het eerste gezicht onschuldig lijken. Maar eufemismen bestaan juist omdat ons is aangeleerd dat het ongepast is om te zeggen: „Ik ben ongesteld.” Dit soort taalgebruik versterkt het idee dat menstruatie iets is waarover je fluisterend moet praten, en niet openlijk. En dat is een probleem.
Net zoals we hebben geleerd om de juiste termen te gebruiken voor onze anatomie (vulva versus vagina), moeten we directe, respectvolle taal rond menstruatie als normaal gaan beschouwen. Dat betekent dat we het volgende zeggen:
- “Ik ben ongesteld”;
- “Ik heb een menstruatieproduct nodig”;
- "Ik heb vandaag last van krampen."
Duidelijke taal stelt mensen in staat om hulp te zoeken, op te komen voor hun gezondheid en de stilte rond menstruatie te doorbreken.
Hoe je nauwkeuriger over menstruatie kunt praten
Als je enkele van de hierboven genoemde verouderde termen hebt gebruikt, maak je dan geen zorgen. Taal evolueert, en ons begrip ook. Het belangrijkste is dat je open blijft staan, op de hoogte blijft en bereid bent om mee te gaan met veranderingen.
Hier zijn enkele eenvoudige aanpassingen waarmee je het gesprek over menstruatie inclusiever kunt maken:
In plaats van vrouwelijke hygiëne – zeg maar menstruatieverzorging of menstruatieverzorging
In plaats van menstruatiehygiëne - zeg menstruele gezondheid
In plaats van hygiëneproducten – bijvoorbeeld menstruatieproducten
In plaats van ‘gezondheid van vrouwen’ - zeg ‘reproductieve gezondheid’
In plaats van ‘vrouwen die ongesteld zijn’ - zeg ‘mensen die ongesteld zijn’
Bij Lunette vinden we dat menstruatiezorg inclusief, respectvol en vrij van stigma moet zijn. Door zorgvuldig onze woorden te kiezen, kunnen we ervoor zorgen dat iedereen die menstrueert zich gezien, gesteund en gesterkt voelt.
foto: met dank aan Pinterest
