De vagina: verwachting versus realiteit – Alles wat je altijd al hebt willen weten (maar niet durfde te vragen)

De vagina: verwachting versus realiteit – Alles wat je altijd al hebt willen weten (maar niet durfde te vragen)

Weet je wat? 

Dr. Sherry is terug! 

Vorige maand hebben we onze favoriete gynaecologische expert gevraagd om jullie vragen over menstruatiecups te beantwoorden, maar nu is het tijd om ons te verdiepen in ons meest geliefde lichaamsdeel: de vagina.

Ben je benieuwd of je vagina de‘juiste kleur’heeft? 

Misschien is je wel eens verteld dat je daar beneden een heel nieuwe‘smaak’hebt. 

En Kegel wie? Wat? 

Maak je geen zorgen, dr. Sherry zorgt wel voor je.

Waarom heb ik jeuk aan mijn vagina? 

Als je last hebt van jeuk aan je vagina, ben je niet de enige. Veel patiënten komen bij mij met deze klacht. Het goede nieuws is dat het zelden ernstig is en heel goed te behandelen is. 

Als je last hebt van jeuk aan de vagina, moet je allereerst naar je arts gaan, zodat een bacteriële infectie of schimmelinfectie kan worden uitgesloten. Als daar geen sprake van is, is het tijd om te kijken naar andere omgevingsfactoren die irritatie kunnen veroorzaken, zoals:

  • Geparfumeerde douchegels
  • Wasmiddelen
  • Geparfumeerde hygiëneproducten of doekjes
  • Verwarmende gels, geparfumeerde glijmiddelen of zaaddodende middelen
  • Nylon ondergoed
  • Condooms
  • Speeksel
  • Sperma
  • Stress

Door over te stappen op een ongeparfumeerd, hypoallergeen product kun je jeuk tegengaan. Als blijkt dat stress de oorzaak is, kan je arts je manieren aanraden om te ontspannen. 

Een andere mogelijke oorzaak van jeuk in de vagina is droogheid. Aanhoudende vaginale droogheid kan jeuk, een branderig gevoel en pijn veroorzaken. Hoewel deze symptomen lastig kunnen zijn, is dit heel goed te behandelen. 

Zo kun je bijvoorbeeld uitdroging helpen voorkomen door je huid gehydrateerd, schoon en goed verzorgd te houden. Enkele goede manieren om dit te doen zijn: 

  • Gebruik een milde, ongeparfumeerde zeep en een natuurlijke huidverzorgingscrème. Kies producten die speciaal voor de vagina zijn ontwikkeld. 
  • Drie tot vier keer per week een warm bad van 20 minuten nemen met een handvol extra vierge kokosolie.
  • Probiotica via de mond of vagina opnemen in je dagelijkse routine.

Vergeet niet om veel water te drinken. Net zoals water het lichaam gehydrateerd houdt, helpt het ook om de vagina gehydrateerd te houden. Zorg ervoor dat je minstens 8 glazen van 8 ounce, of ongeveer 2 liter water per dag drinkt.  

En dan zijn er nog alcohol en cafeïne. Zorg ervoor dat je beide met mate consumeert, want ze kunnen allebei bijdragen aan uitdroging van het lichaam en de huid. 

Hoe hoort mijn vagina eruit te zien? 

Laten we eerst eens duidelijk maken wat we precies bedoelen met ‘vagina’. 

Veel mensen die het over hun ‘vagina’ hebben, bedoelen eigenlijk de vulva. Medisch gezien is de vagina alleen het binnenste gedeelte (waar menstruatiecups in gaan), terwijl het buitenste gedeelte bestaat uit de vulva, de grote schaamlippen en de kleine schaamlippen. 

Als je nog steeds niet helemaal zeker weet wat wat is, heeft Lunette een eenvoudig te volgen anatomiegids die je kunt bekijken – compleet met een schema! 

Maar voor het doel van deze vraag zullen we het allemaal gewoon de vagina noemen.  

Maar goed, terug naar hoe het eruit zou moeten zien. Ik hoor vaak opmerkingen als: „Mijn lippen zijn te groot”, „te bobbelig”, „te donker” of „te ongelijkmatig”. Dat komt omdat veel mensen denken dat er zoiets bestaat als een ‘perfecte vagina’. Maar de realiteit is dat geen twee vagina’s hetzelfde zijn. 

De lengte van de schaamlippen verschilt van persoon tot persoon, net als de kleur. Bij sommige mensen zijn de schaamlippen roze of paarsachtig, terwijl ze bij anderen roodachtig of bruin kunnen zijn. Dit wordt allemaal als volkomen normaal beschouwd; anders zijn is normaal.

Natuurlijk kan er sprake zijn van een afwijking. De belangrijkste aanwijzing is wanneer je ergens in je vagina ongemak voelt. Sommige patiënten komen bijvoorbeeld bij mij omdat ze hun schaamlippen moeten opvouwen of in hun vaginakanaal moeten duwen om het zicht op overtollig weefsel te verminderen of irritatie te voorkomen. 

Te grote of vergrote schaamlippen kunnen ook zorgen dat hardlopen, fietsen, paardrijden of zwemmen pijnlijk wordt. In ernstige gevallen zijn er chirurgische ingrepen mogelijk om deze klachten te verhelpen.

Heb je onlangs wat knobbeltjes of bultjes daar beneden gevoeld? Pak dan een klein spiegeltje en bekijk jezelf eens goed. Als je zweertjes, vlekjes, roodheid of ontstoken huid ziet, maak dan een afspraak met je arts, want je hebt mogelijk een infectie.

Hoe hoort mijn vagina te ruiken? 

Vagina’s zijn niet bedoeld om naar een rozentuin te ruiken, maar ze hebben wel een vertrouwde geur die zeker niet onaangenaam is.

Vaginale afscheiding – iets wat iedereen met een vagina ervaart – is meestal de oorzaak van deze geur. Deze afscheiding bevat gezonde bacteriën die je tegen infecties beschermen. 

Gezonde afscheiding is helder tot melkachtig van kleur en heeft een ‘vagina-achtige’ geur, die doorgaans kan worden omschreven als licht zuur of muf. De geur en de consistentie kunnen zelfs variëren, afhankelijk van je cyclus. Zo kun je tussen twee menstruaties door bijvoorbeeld heldere, geurloze afscheiding opmerken, wat vaak een teken van ovulatie kan zijn.

Wat kan ervoor zorgen dat de geur van mijn vagina verandert? 

Een verandering in het vaginale milieu kan ervoor zorgen dat je pH-waarde verandert (die doorgaans tussen de 3,5 en 4,5 ligt), wat invloed heeft op de geur en de consistentie van je afscheiding. Factoren die van invloed zijn op de normale pH-balans en de geur van de vagina zijn onder andere:

  • Gebruik van antibiotica
  • Vaginale spoeling
  • Spermiciden
  • Nieuwe seksuele partners
  • Geslachtsgemeenschap 
  • Seksspeeltjes
  • Latexallergie
  • Hormonale verstoringen, zoals zwangerschap, borstvoeding of de menopauze 
  • Vaginale infecties, waaronder schimmelinfecties, bacteriële infecties en seksueel overdraagbare aandoeningen
  • Verloren tampons

Als je vagina plotseling een overweldigende geur heeft en je daarnaast last hebt van jeuk, een branderig gevoel, roodheid, zwelling of witte, gele of grijze vaginale afscheiding, kan dit wijzen op een infectie. In dat geval moet je naar de dokter gaan.

Je arts zal een reeks vaginale kweekjes afnemen om na te gaan of er sprake is van een infectie. Op basis daarvan kan hij of zij je de meest geschikte behandeling voorschrijven. Ga alsjeblieft niet meteen naar de winkel om zonder recept verkrijgbare medicijnen tegen een schimmelinfectie te kopen. Dit kan een juiste diagnose vertragen en de symptomen verergeren als er misschien iets anders aan de hand is.

Aanhoudende vaginale droogheid kan ook een vreemde geur veroorzaken. Door mijn bovenstaande tips op te volgen, kun je dit vervelende probleem verhelpen. 

Je geur kan ook veranderen door je eetpatroon. Belangrijke oorzaken hiervan zijn onder meer:

  • Alcohol
  • Koolzuurhoudende dranken
  • Pittig eten
  • Knoflook
  • Gefermenteerde voedingsmiddelen
  • Rood vlees
  • Suiker
  • Nicotine

Voedingsmiddelen die de delicate pH-balans niet verstoren en sterkere geuren kunnen neutraliseren, zijn:

  • Vers fruit (vooral ananas!)
  • Verse groenten
  • Volkoren granen
  • Griekse yoghurt 
  • Water (en heel veel) 

Een goede hygiëne kan ook onaangename geurtjes tegengaan. Door urine, zweet en de nabijheid van de anus is het van cruciaal belang om de vagina regelmatig te reinigen, om zo bacterievorming te voorkomen die kan leiden tot acne, puistjes en vieze geurtjes. 

Moet mijn vagina een bepaalde ‘geur’ hebben?  

Als je partner merkt dat je vaginale afscheiding anders smaakt, zou ik je aanraden eens naar je eetpatroon te kijken. 

Is er iets veranderd? Eet je meer rood vlees, fruit of groenten? Of volg je misschien een dieet dat zich richt op één specifieke voedingsgroep? 

Vuistregel: als een bepaald soort voedsel zorgt voor stinkende urine, winderigheid of een slechte adem, is de kans groot dat het ook de smaak en geur van je vagina beïnvloedt. 

Ook nieuwe medicijnen, met name antibiotica, kunnen een rol spelen bij smaakveranderingen. 

Wat zijn de tekenen en symptomen van een schimmelinfectie?

In elke gezonde vagina komen gistcellen voor, maar wanneer de natuurlijke zuurbalans van de vagina verstoord raakt, kan dit leiden tot een overmatige groei van gistcellen – ook wel een schimmelinfectie genoemd.

Symptomen van een schimmelinfectie kunnen onder meer zijn:

  • Jeuk
  • Vuren
  • Roodheid
  • Zwelling
  • Pijnlijke seks
  • Een branderig gevoel bij het plassen
  • Een afscheiding die lijkt op cottage cheese 

Hoe langer een schimmelinfectie onbehandeld blijft, hoe vervelender de symptomen kunnen worden. Als je een van deze symptomen opmerkt, is het raadzaam om naar je arts te gaan voordat het uit de hand loopt. Met de juiste behandeling zul je je al binnen drie dagen beter gaan voelen. 

Moet ik een vaginale spoeling gebruiken? 

Het gebruik van een vrij verkrijgbare vaginale douche of een geparfumeerd intiemreinigingsmiddel kan meer kwaad dan goed doen, omdat het de natuurlijke balans van gezonde bacteriën in de vagina verstoort, die juist helpen infecties te voorkomen. 

Gebruik een paar keer per week een vaginale wasgel of doekjes die de pH-waarde in balans houden, en laat je vagina de rest doen als het gaat om het op natuurlijke wijze schoonhouden ervan.

Wat moet ik weten over Kegel-oefeningen? 

Kegeloefeningen kun je overal gemakkelijk doen – en niemand zal het ooit merken

Allereerst moet je je bekkenbodemspieren opsporen. Dit kun je doen terwijl je naar het toilet gaat. Onderbreek gewoon de urinestroom halverwege en houd deze drie seconden vast; ontspan vervolgens en laat de stroom weer doorgaan. Herhaal dit een paar keer en je hebt je Kegel-spieren gevonden. 

Nu ben je klaar om de Kegel-oefening te doen! 

Stap één: Maak je blaas leeg en neem een ontspannen houding aan.

Stap twee: Span je bekkenbodemspieren aan, houd deze spanning vijf seconden vast en ontspan vervolgens weer gedurende vijf seconden.

Stap drie: Herhaal dit vier tot vijf keer achter elkaar. 

Je kunt er zelfs naar toewerken om de spieren telkens 10 seconden aangespannen te houden en tussen de contracties 10 seconden te ontspannen, waarbij je ervoor zorgt dat je de spieren in je buik, dijen of billen niet aanspant en je adem niet inhoudt. Adem in plaats daarvan vrij tijdens deze oefeningen. 

Probeer elke dag minstens drie sets van 10 tot 15 herhalingen te doen. 

Belangrijk: Als je denkt dat je mogelijk last hebt van overactieve vaginale spieren, wat soms tot pijnlijke geslachtsgemeenschap kan leiden, overleg dan eerst met je arts voordat je Kegel-oefeningen gaat doen.

Waarom zijn Kegel-oefeningen belangrijk?

Simpel gezegd kunnen zwakke bekkenbodemspieren, die het gevolg kunnen zijn van een bevalling of veroudering, leiden tot:

  • Verminderde gevoeligheid in de vagina
  • Een zwaar gevoel in de vagina
  • Incontinentie of urineverlies bij hoesten, niezen, lachen of joggen
  • Een uitstulping bij de vaginale opening 

Kegeloefeningen kunnen helpen om de bekkenbodemspieren te versterken en deze ongewenste symptomen te verhelpen, mits ze op de juiste manier en gedurende een langere periode regelmatig worden uitgevoerd. 

Ze kunnen ook seks aangenamer maken – en wie wil dat nou niet? 

Over seks gesproken  

Kijk volgende maand weer om meer te ontdekken over de wilde wereld van seks, samen met je favoriete gynaecologische goeroe, dr. Sherry. 

Ja, natuurlijk.

Bijschrift geïnspireerd op het kunstwerk van CREA.