Waarom moet ik vaker naar het toilet als ik ongesteld ben? Hormonale veranderingen en darmgezondheid

Vrouw die op het toilet zit en naar haar telefoon kijkt

Voel je je opgeblazen, heb je last van verstopping of moet je tijdens je menstruatie vaker naar het toilet? Je bent niet de enige.

Kort antwoord: Je gaat vaker naar het toilet tijdens je menstruatie, vooral vanwege prostaglandinen: stoffen die ervoor zorgen dat je baarmoeder samentrekt om het baarmoederslijmvlies af te stoten. In de darmen kunnen ze ervoor zorgen dat de darmspieren samentrekken en minder vocht opnemen, waardoor de ontlasting dunner en vaker kan worden. Uit een onderzoek bleek dat 28% van de vrouwen last had van diarree tijdens hun menstruatie.

Darmklachten tijdens de menstruatie komen heel vaak voor, ook al praten maar weinig mensen erover. Uit een onderzoek onder 156 gezonde vrouwen zonder darmklachten bleek dat 73% in de vijf dagen vóór of tijdens hun menstruatie minstens één darmklacht had, zoals buikpijn, diarree, constipatie of misselijkheid (Bernstein et al., 2014). Buikpijn (55% tijdens de menstruatie) en diarree (28% tijdens de menstruatie) kwamen het vaakst voor. In een ouder onderzoek gaf 34% van de vrouwen zonder prikkelbare darmsyndroom (IBS) aan dat hun menstruatie gepaard ging met darmklachten zoals winderigheid, diarree of constipatie (Whitehead et al., 1990).

Hier zijn de vijf belangrijkste redenen waarom je stoelgang rond je menstruatie verandert, en wat je eraan kunt doen.

1. Prostaglandinen zorgen er ook voor dat je darmen samentrekken

Vlak voor en tijdens je menstruatie scheidt je baarmoeder prostaglandinen af. Deze zorgen ervoor dat de baarmoeder samentrekt, zodat het baarmoederslijmvlies kan worden afgestoten, en die samentrekking ervaar je als menstruatiepijn (NHS).

Prostaglandinen kunnen ook inwerken op de darmen. Daar kunnen ze ervoor zorgen dat de spieren van de darmen samentrekken en de hoeveelheid vocht die de darmen opnemen beïnvloeden, wat kan leiden tot buikpijn en diarree (Bernstein et al., 2014). Onderzoekers weten nog niet of prostaglandinen vanuit de baarmoeder naar de darmen worden getransporteerd, of dat beide gewoon tegelijkertijd veranderen; dit is dus eerder de meest waarschijnlijke verklaring dan een bewezen feit.

2. Progesteron zorgt ervoor dat alles wat langzamer gaat vlak voor je menstruatie

Het progesterongehalte stijgt in de tweede helft van je cyclus, na de eisprong. Uit een kleinschalig onderzoek onder 15 vrouwen bleek dat voedsel in die tweede helft, toen het progesterongehalte hoog was, aanzienlijk langer nodig had om door de darmen te gaan dan in de eerste helft van de cyclus (Wald et al., 1981).

Dat zou de reden kunnen zijn waarom sommige mensen zich in de dagen voor hun menstruatie verstopt of opgeblazen voelen. Je menstruatie begint in de eerste helft van een nieuwe cyclus, wanneer het progesterongehalte weer laag is en er prostaglandinen vrijkomen, waardoor veel mensen juist het tegenovergestelde merken: dunne, frequentere ontlasting.

3. Krampen en druk in het bekken

Je baarmoeder ligt vlak naast je darmen, waardoor menstruatiekrampen ervoor kunnen zorgen dat naar het toilet gaan ongemakkelijk of pijnlijk aanvoelt, vooral op de dagen dat je menstruatie het hevigst is. Buikpijn komt vaak voor, zowel vóór (58%) als tijdens (55%) de menstruatie (Bernstein et al., 2014).

Licht ongemak komt vaak voor, maar pijn bij het naar het toilet gaan is het vermelden waard bij een arts. De NHS noemt dit als een reden om naar de huisarts te gaan, en het kan een symptoom zijn van endometriose (NHS). Lees meer in onze gids over wat endometriose is.

4. Stress en somberheid

Je darmen en je stemming zijn nauw met elkaar verbonden. Uit hetzelfde onderzoek bleek dat vrouwen die rond hun menstruatie emotionele klachten hadden, zoals een somber of angstig gevoel, vaker tegelijkertijd twee of meer darmklachten hadden (Bernstein et al., 2014). Ook vermoeidheid kwam vaak voor (49% tijdens de menstruatie). In ons artikel over hoe stress je menstruatie kan beïnvloeden, wordt het bredere verband uitgelegd.

5. IBS of een andere darmaandoening

Als je IBS hebt, kan je menstruatie je darmklachten verergeren. Mensen met IBS merkten significant vaker dan andere vrouwen dat winderigheid, diarree of constipatie tijdens hun menstruatie verergerden (Whitehead et al., 1990). Door je symptomen gedurende een aantal cycli bij te houden, kunnen jij en je arts het patroon beter in kaart brengen.

Hoe je je prettiger kunt voelen als je tijdens je menstruatie naar het toilet gaat

Deze dagelijkse gewoontes vormen het zelfhulpadvies van de NHS tegen constipatie, diarree en menstruatiepijn:

  • Drink voldoende. Water en andere dranken helpen bij constipatie, en bij diarree voorkomen ze uitdroging. Neem kleine slokjes als je je misselijk voelt (NHS).
  • Voeg geleidelijk vezels toe, bijvoorbeeld haver, tarwezemelen of lijnzaad (NHS).
  • Houd het niet op. Ga naar het toilet zodra je de drang voelt, en neem de tijd op het toilet.
  • Blijf in beweging. Een dagelijkse wandeling, rustige yoga of zwemmen kunnen je stoelgang en je krampen verlichten.
  • Gebruik warmte. Een warm bad, of een warmtekussen of een warmwaterkruik op je buik, kan krampen verlichten (NHS).

Kijk voor meer ideeën eens naar onze handleidingen over de menstruatie en de spijsvertering en over natuurlijke manieren om menstruatiepijn te verlichten.

Poep bij menstruatie: wanneer moet je naar de dokter?

Veranderingen in je stoelgang rond je menstruatie zijn meestal geen reden tot bezorgdheid. Ga naar de huisarts of een arts als:

  • je stoelgang verandert en die verandering treedt niet alleen rond je menstruatie op
  • je hebt pijn bij het naar het toilet gaan, of menstruatiepijn waardoor je je gebruikelijke activiteiten niet kunt uitvoeren
  • je ziet bloed in je ontlasting
  • je valt af zonder dat je er moeite voor hoeft te doen
  • de constipatie gaat niet over, of je hebt regelmatig last van een opgeblazen gevoel

Zoek onmiddellijk medisch advies (in het Verenigd Koninkrijk: NHS 111) als u langer dan 7 dagen last heeft van diarree of bloederige diarree, of als uw bekkenpijn of menstruatiepijn hevig is of erger dan normaal en pijnstillers geen verlichting hebben gegeven (NHS, NHS).

Poep tijdens de menstruatie: veelgestelde vragen

Is het normaal dat je tijdens je menstruatie vaker naar het toilet moet?

Ja. Dat komt heel vaak voor. Uit een onderzoek onder 156 gezonde vrouwen bleek dat 73% vóór of tijdens de menstruatie minstens één darmklacht had, en dat 28% tijdens de menstruatie last had van diarree. De belangrijkste oorzaak zijn waarschijnlijk prostaglandinen, die ervoor zorgen dat de baarmoeder samentrekt en die ook de darmen kunnen doen samentrekken.

Waarom moet ik tijdens en vlak na mijn menstruatie zo vaak naar het toilet?

Veranderingen in de stoelgang zijn meestal het sterkst in de dagen vlak voor en tijdens je menstruatie: uit een onderzoek bleek dat 24% van de vrouwen last had van diarree vóór hun menstruatie en 28% tijdens hun menstruatie. Als je nog lang na het einde van je menstruatie last hebt van dunne ontlasting, of als dit langer dan 7 dagen aanhoudt, is je cyclus waarschijnlijk niet de oorzaak; vraag dan medisch advies.

Waarom doet het pijn om naar het toilet te gaan als ik ongesteld ben?

Je baarmoeder ligt vlak naast je darmen, waardoor menstruatiekrampen het naar het toilet gaan ongemakkelijk kunnen maken. Prostaglandinen kunnen er ook voor zorgen dat de darmen samentrekken. Licht ongemak komt vaak voor, maar als het naar het toilet gaan tijdens je menstruatie pijnlijk is, ga dan naar de dokter, want dit kan een teken zijn van endometriose.

Waarom krijg ik last van constipatie vlak voor mijn menstruatie?

Progesteron, waarvan het gehalte in de tweede helft van je cyclus hoog is, vertraagt de snelheid waarmee voedsel door je darmen wordt getransporteerd. Uit een kleinschalig onderzoek bleek dat het in die fase aanzienlijk langer duurde voordat voedsel door de darmen was gepasseerd. Vloeistoffen, vezels en dagelijkse lichaamsbeweging kunnen hierbij helpen.

Kan diarree tijdens de menstruatie een teken zijn van iets ernstigs?

Meestal niet. Diarree die samen met je menstruatie komt en weer verdwijnt, komt vaak voor. Raadpleeg een arts als het langer dan 7 dagen aanhoudt, als er bloed in je ontlasting zit, als je ongewild gewicht verliest, of als je stoelgang verandert en die verandering ook buiten je menstruatieperiode aanhoudt.

Bronnen

Klaar om een menstruatiecup te proberen? De Lunette-menstruatiecup wordt in Finland gemaakt van 100% medische siliconen en gaat bij goed onderhoud tot wel 10 jaar mee. Weet je niet zeker welke maat je moet kiezen? Onze maattabel helpt je bij het kiezen.

Deze blogpost is uitsluitend bedoeld voor educatieve doeleinden en vormt geen medisch advies. Als u ernstige of aanhoudende symptomen ervaart, raadpleeg dan een gekwalificeerde zorgverlener.

Foto: met dank aan Pinterest