Autorka: Carmen Lorenzana / Edukatorka i trenerka ds. menstruacji / @carlorenzana
Październik był miesiącem świadomości raka piersi. Wszyscy mówią o tym, jak ważne jest regularne samobadanie, aby zapewnić sobie wczesną diagnozę, ale czy wiesz, kiedy w cyklu miesiączkowym najlepiej badać piersi?
Twoje piersi zmieniają się w zależności od cyklu.
Podobnie jak wiele innych elementów w organizmie, piersi zmieniają się w trakcie cyklu miesiączkowego — a to wszystko dzięki niesamowitemu duetowi estrogenu i progesteronu.
Zapoznaj się z naszym artykułem na temat zrozumienia swojego cyklu menstruacyjnego , aby dowiedzieć się więcej o tych dwóch hormonach.
Hormony płciowe sprawiają, że w niektórych momentach cyklu piersi stają się bardziej wrażliwe, twardsze i bardziej grudkowate. Z tego powodu ważne jest nie tylko to, w jaki sposób przeprowadzasz samobadanie, ale także w której fazie cyklu je wykonujesz.
Oto, jak zmieniają się Twoje piersi na poszczególnych etapach:
Faza przedowulacyjna:
Na początku fazy przedowulacyjnej jajniki wytwarzają estrogen, ale poziom progesteronu jest niski. Progesteron odpowiada za niektóre zmiany zachodzące w piersiach (więcej na ten temat poniżej). Ponieważ w fazie przedowulacyjnej hormon ten nie występuje, w tym momencie cyklu nie zachodzą żadne znaczące zmiany w piersiach i sutkach, co sprawia, że jest to najlepszy moment na wykonanie samobadania.
Faza owulacyjna:
Poziom estrogenu nadal rośnie, co powoduje rozrost przewodów mlecznych. W tej fazie organizm przygotowuje się na ewentualną ciążę; wzrasta liczba receptorów progesteronu w piersiach, a pęcherzyki mleczne (małe woreczki odprowadzające mleko do brodawki sutkowej) namnażają się. Wszystko to sprawia, że w tym okresie piersi wydają się większe i jędrniejsze.
Nie jest to dobry moment na samobadanie, ponieważ powiększenie piersi może przesłonić pewne guzki, które mogłyby stanowić sygnał ostrzegawczy.
Faza przedmiesiączkowa:
Tuż po owulacji jajniki wytwarzają progesteron, który może powodować wrażliwość, obrzęk i stan zapalny piersi.
Przed miesiączką często można zauważyć zmiany w konsystencji piersi i wyczuć niewielkie grudki. Według dr Jerilynn C. Prior, założycielki Centrum Badań nad Cyklem Miesiączkowym i Owulacją (CeMCOR), wyczucie grudki w tej fazie niekoniecznie oznacza zagrożenie. W większości przypadków brak równowagi spowodowany nadmiarem estrogenu przy niedoborze progesteronu prowadzi do powstawania torbieli (okrągłych pęcherzyków wypełnionych płynem) lub skupisk rozrastającej się tkanki, które są bolesne przy dotknięciu.
Faza miesiączkowa:
Gdy pojawią się miesiączki, poziom hormonów spada, a piersi powoli wracają do normalnego rozmiaru. Nie jest to jednak dobry moment na samobadanie, ponieważ w tych dniach piersi i sutki mogą nadal być wrażliwe.
Krótko mówiąc, najlepszym momentem na badanie piersi jest tydzień po rozpoczęciu miesiączki, kiedy piersi są najmniej opuchnięte i najmniej wrażliwe na dotyk.
Na co należy zwrócić uwagę podczas samobadania piersi
Nie chodzi tylko o to, jak się czujesz ze swoimi piersiami, ale także o to, jak one wyglądają.
Objawami, na które należy zwrócić uwagę, są: wydzielina z brodawki sutkowej, guzki i zgrubienia; zmiany wielkości, kształtu lub tekstury skóry (zmarszczki lub wgłębienia); wysypka, strupki lub zmiany w kierunku brodawek sutkowych; obrzęk pod pachą lub w okolicy obojczyka; zaczerwienienie lub uczucie ciepła; oraz widoczne żyły.
Pamiętaj, aby zapisywać swoje spostrzeżenia, w tym datę ostatniej miesiączki oraz datę wykonania samobadania. Jeśli zauważysz którykolwiek z powyższych objawów, jak najszybciej skonsultuj się z lekarzem.
Chcesz dowiedzieć się, jak wykonać samobadanie piersi? Zapoznaj się z naszym artykułem Pytania, na które każdy ginekolog powinien umieć odpowiedzieć.
A co, jeśli nie mam cyklu?
Bardzo ważne jest, abyś co miesiąc przeprowadzała samobadanie piersi, nawet jeśli nie masz miesiączki z przyczyn zdrowotnych, stosowania hormonalnych środków antykoncepcyjnych lub menopauzy. Jeśli tak jest w Twoim przypadku, wybierz ten sam dzień każdego miesiąca na samobadanie piersi.
Jeszcze jedna uwaga
Należy pamiętać, że samobadanie piersi nie jest metodą zapobiegania rakowi piersi ani jedynym sposobem na jego zdiagnozowanie. Może jednak mieć ogromne znaczenie dla tego, czy choroba zostanie wykryta we wczesnym stadium, czy też nie.
Dotyk i obserwacja piersi miesiąc po miesiącu pomogą Ci zorientować się, co jest w normie, oraz zwrócą Twoją uwagę na trwałe zmiany, które nie pojawiają się i nie ustępują wraz z cyklem miesiączkowym.
Poznaj swoje ciało i dbaj o nie!
zdjęcie: Cristian Ramos, Kampania na rzecz walki z rakiem piersi
